NFF Inter­ac­tive Inter­view: Iris van der Meule over INKTZWART

Zes jaar geleden ging er een schok door Neder­land en de rest van de wereld: vlucht MH17 werd boven de Oekraïne neerge­haald, geen van de 298 inzitten over­leefden het. Hoe kun je die nood­lot­tige gebeurtenis respectvol een plaats en een blijvende herin­nering geven? In virtual reality, bewijst INKTZWART van Iris van der Meule.

In een notendop INKTZWART is een poëtische virtual reality-ervaring waarin de herin­nering aan de MH17-ramp centraal staat. Het gaat over de slachtof­fers én de nabestaanden, over de getu­igen van de nood­lot­tige crash in de Oekraïne, maar ook over buiten­staan­ders. Het gaat in ieder geval níet om de kille feiten, maar over mensen en over de gevoel­skant van de gebeurtenis.” Wat ervaart de bezoeker? Het werk is zo ingericht dat je de scènes in je eigen tempo kunt bekijken. Elke scène staat voor een spec­i­fieke gebeurtenis of emotie. Ik hou er niet van om dat er alle­maal superdik bovenop te leggen. Een nabestaande zal veel meer verwi­jzingen kunnen oppikken dan een buiten­staander. Omdat VR van nature al een ontzettend immer­sief medium is, heb ik de ervaring bewust rustig en neutraal gehouden. Toch hoor ik van iedereen dat-ie wel binnenkomt.” Wat zijn de inter­ac­tieve elementen? Het is alles­be­halve een game of simu­latie. Ik heb geprobeerd het zo simpel mogelijk te maken — less is more. De nadruk moest echt op het verhaal en de ervaring liggen. Een mooi inter­ac­tief element, dat je waarschi­jn­lijk niet als dusdanig herkent, is dat je op het einde een roos neer­legt. De instal­latie bewaart zelf alle achterge­laten bloemen. Ben je de eerste bezoeker, dan zie je die ene roos. Kom jij aan het einde van de dag langs, dan kunnen er zomaar twee­hon­derd liggen.” Wat is een uniek element aan het werk? Het is een digi­taal monu­ment. Bij \‘monu­ment\’ denk je automa­tisch aan een stand­beeld, maar waarom zou je zo\‘n gebeurtenis niet op deze manier kunnen herin­neren? Voor mij heeft het net zoveel waarde als een stand­beeld dat ergens buiten­staat. Daarom is dat neergelegde bloemetje stiekem miss­chien wel het belan­grijkste inter­ac­tieve element, want dat is wat je bij een monu­ment doet. Een ander uniek aspect is dat ik INKTZWART in zijn geheel in VR heb geschetst en ontworpen. Niet eerst achter een bureau of tekentafel en dan de vertaal­slag naar VR, maar direct ín het medium zelf — dat was voor mij voor het eerst.” Waar ben je het meest trots op? Dat het werk een zekere neutraliteit heeft en het inher­ente drama niet opklopt. Ik wil niet dat het de kijker verdri­etig maakt, ik zet in op begrip. Het moest respectvol zijn en vooral niet te heftig — dat is gelukkig gelukt.” Naar welk ander genom­i­neerd inter­ac­tive werk ben jij het meest benieuwd? Ik ren direct naar de werken waar je een VR-bril voor op moet hebben. Niks ten nadele van de andere genom­i­neerden, maar ik vind VR gewoon zó vet. Dus de eerste die mijn aandacht trok was EDEN\‘S ADVEN­TURES. Het grap­pige is dat het totaal het tegen­overgestelde van INKTZWART lijkt: dat van mij is verstild en zwart-wit, waar EDEN\‘S ADVEN­TURES juist heel kleur­rijk en druk oogt.” Meer over INKTZWART
ga terug

Partners

NPO Vm Nfs diap 1 5xLogo volkskrantVL LOGO LIGGEND COMPLEET 2021 diapLogo NFFLogo DioraphteFonds 21 Logo WIT 01