In memoriam: Frans Zwartjes

 


Op zaterdag 18 november overleed docent, beeldend kunstenaar en filmmaker Frans Zwartjes. Hij begon net na zijn 40e als filmmaker en maakte binnen enkele jaren in binnen- en buitenland school met zijn hoogst eigenzinnige experimentele films. Deze films vormden een volstrekt nieuw geluid in de Nederlandse film. Niet gehinderd door aangeleerde regels op een filmopleiding, werkte hij aan een oeuvre van tientallen films waarmee hij in vorm en inhoud taboes doorbrak. Fotografie en visualisering zijn leidend in het werk. Gertjan Zuilhof in Frans Zwartjes en de Haagse School (1990): “De films van Frans Zwartjes spreken de taal van de fotografie en de schilderkunst: belichting, kadrering, de toon en gradering van het materiaal (zeg het chemische aspect) bepalen de essentie van zijn cinema.”

In 1990 werd tijdens de 10e editie van het Nederlands Film Festival (de Nederlandse Filmdagen) een retrospectief gewijd aan Frank Zwartjes’werk en dat van een aantal leerlingen waaronder George Schouten en Paul de Nooijer. Hij gaf les aan de Academie voor Industriële Vormgeving in Eindhoven, aan Ateliers 63 in Haarlem, de Vrije Academie in Den Haag en de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam.

Een half jaar geleden stelde EYE Filmmuseum het programma Frans Zwartjes – Home Sweet Home samen. Dit ter gelegenheid van Frans Zwartjes’ 90e verjaardag in mei 2017.