Verslag Filmpolitieke Werklunch 2021

Op zondag 26 september 2021 vond de Filmpolitieke Werklunch plaats als onderdeel van het Nederlands Film Festival. Tijdens deze bijeenkomst, georganiseerd in samenwerking met de Nederlandse Audiovisuele Producenten Alliantie (NAPA) en Nederlandse Content Producenten (NCP) gingen filmprofessionals, politici en beleidsmakers met elkaar in gesprek over de noodzaak om de positie van Nederlandse speelfilms, documentaires, animatiefilms en series te versterken en de zichtbaarheid ervan te vergroten. Zij kwamen tot de volgende conclusies:

Hervat met prioriteit het wetgevingsproces om eindexploitanten te verplichten financieel bij te dragen aan Nederlandse culturele audiovisuele producties. Deze stimuleringsmaatregel moet deel uitmaken van een samenhangend pakket aan maatregelen, te bekostigen uit een mix van private en publieke investeringen. De voorwaarden waaraan deze stimuleringsmaatregel moet voldoen, dienen opgenomen te worden in een sectorplan. Zodoende moet gewaarborgd worden dat het nieuwe beleid aansluit op de praktijk en bij al bestaande (subsidie)instrumenten en overeenkomsten, opdat deze complementair werken. De wijze waarop de productiesector en eindexploitanten samenwerken om een divers en kwalitatief hoogstaand aanbod tot stand te brengen én zichtbaar te maken moet onderdeel zijn van het sectorplan.

Het maatschappelijk, cultureel en economisch belang van de audiovisuele sector is groot. Tegelijkertijd staan de pluriformiteit, financierbaarheid en zichtbaarheid van Nederlandse speelfilms, documentaires, animatiefilms en series onder grote druk, zo stelden diverse sprekers. Snelle veranderingen binnen het medialandschap en in het mediagebruik hebben ertoe geleid dat internationaal opererende aanbieders zoals streamingdiensten de markt domineren. Voor Nederlandse producenten wordt het steeds lastiger om voldoende marktaandeel te behouden, marktinvesteringen te verwerven en onderscheidende kwaliteit te blijven leveren.

Stimuleringsmaatregel
De noodzaak om de financiële circulariteit binnen de audiovisuele sector te verbeteren is door de coronacrisis nóg pregnanter geworden, stelde onderzoeker en lector Creative Business Paul Rutten (Hogeschool Rotterdam) in zijn keynote speech. Terwijl de omzet van Nederlandse bioscopen en filmtheaters in het afgelopen jaar meer dan halveerde door de beperkende coronamaatregelen, steeg de geschatte omzet uit Video-On-Demand (VOD) in Nederland naar meer dan een half miljard euro. Daarmee is de disbalans in de keten productie-distributie-exploitatie verder uitvergroot.

Bovendien loopt Nederland achter bij het merendeel van de overige Europese lidstaten: daar zijn of worden al maatregelen ingevoerd, of zelfs al bijgesteld, om het nationale productieklimaat te bevorderen door middel van een investeringsverplichting of heffing voor streamingdiensten.

Om een gelijk speelveld te creëren is het essentieel dat ook in ons land een dergelijke stimuleringsmaatregel wordt ingevoerd, beklemtoonde Rutten. Daartoe moet zo spoedig mogelijk het wetgevingstraject hernomen worden zodat streamingdiensten worden verplicht om financieel bij te dragen aan de financiering van nieuwe Nederlandse culturele audiovisuele producties. Een wetsvoorstel om een investeringsverplichting in te voeren was al in de maak, maar door de val van het kabinet Rutte III is dat proces helaas stilgevallen.

Onafhankelijke producenten centraal
Om de pluriformiteit en diversiteit van het aanbod te waarborgen, moeten onafhankelijke producenten centraal worden gesteld in het culturele en economische stimuleringsbeleid, zo maakte Rutten duidelijk. Op dit moment is sprake van een grote machtsongelijkheid tussen de mondiaal opererende VOD-platformen en de onafhankelijke productiesector. Wanneer besloten wordt tot invoeren van een investeringsverplichting zijn daarom extra voorwaarden nodig, stelde Rutten, onder meer met betrekking tot deugdelijke vergoedingen voor geleverde producties en behoud van intellectueel eigendom door de producenten. Hij verwees daarbij naar de Fair Practice Code die door de European Producers Club is opgesteld, waarin voorzetten worden gedaan om een betere balans te bewerkstelligen in de samenwerking tussen eindexploitanten en onafhankelijke producenten. Rutten onderstreepte het belang om een zo groot mogelijk percentage van de verplichte financiële bijdrage ten goede te laten komen aan producties van onafhankelijke producenten. Lukt dat niet, dan dreigt de economische basis van de Nederlandse productiesector zelfs te verslechteren.

Het betoog van Rutten sloot aan bij de speech van Marleen Slot (Viking Film). Hierin positioneerde zij zich nadrukkelijk als onafhankelijk Europees producent: “De term heeft culturele en economische betekenissen die nauw met elkaar vervlochten zijn. Europa kent traditioneel veel onafhankelijke producenten die met elkaar zorg dragen voor een divers en kwalitatief hoogstaand aanbod. Ik voel een grote verantwoordelijkheid om daaraan bij te dragen.”

Als onafhankelijk producent kan ik mij echter alleen staande houden zo lang ik mee blijf delen in rechten en opbrengsten van de producties die ik maak. Als ik daarentegen in een ondergeschikte rol word gedwongen, verlies ik de zeggenschap over mijn eigen producties en de mogelijkheid om te blijven investeren in nieuwe producties.”
--Marleen Slot

Private en publieke investeringen
Naast private investeringen blijven altijd publieke investeringen nodig om de keten als geheel duurzaam te versterken, stelden de deelnemers aan de paneldiscussie. Daarbij werden de aanbevelingen en investeringsagenda aangehaald die op 10 september zijn gepresenteerd door de Nederlandse productiesector. Zie onderaan de pagina voor meer informatie over de aanbevelingen en investeringsagenda.

Scenarist en regisseur Ashar Medina wees bijvoorbeeld op het belang van een goede infrastructuur voor de ontwikkeling van talent en vaardigheden in alle gelederen, om zo voldoende professionele capaciteit op te bouwen. Ook onderstreepte hij de noodzaak van voldoende tijd en ruimte om verhalen optimaal te kunnen ontwikkelen voordat deze in productie gaan om een zo hoog mogelijke kwaliteit te bereiken. In de huidige markt ontbreekt het daaraan: ervaren scenaristen worden overvraagd, terwijl er voor talentvolle beginnende makers onvoldoende mogelijkheden zijn om vlieguren te maken en zichzelf te ontplooien.

Producent Stienette Bosklopper (Circe Films) gaf aan dat voor series met een hoog ambitieniveau die op internationaal vlak kunnen concurreren, de ontwikkelfase van fundamenteel belang is om te komen tot volwaardige karakters en plotlijnen met potentie voor meerdere seizoenen. In dat licht werd de politiek opgeroepen het budget van de Production Incentive structureel uit te breiden met middelen voor hoogwaardige tv-series. In enkele jaren tijd is de betekenis van met name dramaseries toegenomen. Om de pluriformiteit van het aanbod te borgen benadrukte regisseur Martin Koolhoven dat nieuwe maatregelen de totstandkoming van zowel series als films als oogmerk moeten hebben.

Sectorplan
Om vaart te blijven houden moet werk worden gemaakt van een sectorplan, werd geconcludeerd tijdens de bijeenkomst. Hierin moeten de voor­waarden worden behan­deld waaraan de stimuleringsmaatregel moet voldoen, opdat deze optimaal aansluiten bij actuele inzichten en ontwikkelingen. De wijze waarop de produc­tiesector en eindexploitanten samen­werken om een divers en kwal­i­tatief hoogstaand aanbod tot stand te brengen én zicht­baar te maken moet daar onderdeel van zijn. Ook dient bestaand instrumentarium betrokken te worden, zodat inspanningen van publieke en private partijen complementair werken om de pluriformiteit, financierbaarheid en zichtbaarheid van Nederlandse culturele audiovisuele producties te versterken. Enkele dagen na de Filmpolitieke Werklunch, tijdens het Cultuur en Corona-debat in de Tweede Kamer, bevestigde demissionair minister Van Engelshoven dat het ministerie van OCW het proces zal aanjagen om het sectorplan tot stand te brengen.

De Filmpolitieke Werklunch vond plaats op zondag 26 september 2021, als onderdeel van het Nederlands Film Festival in Utrecht. De bijeenkomst werd mede georganiseerd door de producentenverenigingen Nederlandse Audiovisuele Producenten Alliantie (NAPA) en Nederlandse Content Producenten (NCP). Onder meer de Kamerleden Pim van Strien (VVD) en Jorien Wuite (D66) namen deel aan het debat, evenals directeur Media & Creatieve Industrie van het ministerie van OCW Youssef Louakili, verschillende producenten en andere makers, vertegenwoordigers van brancheorganisaties, Netflix, RTL/Videoland, NPO en het Nederlands Filmfonds.

De investeringsagenda en aanbevelingen van de Nederlandse productiesector om het Nederlandse productieklimaat en de internationale concurrentiepositie van de AV-sector structureel te versterken, de arbeidsmarkt te verbeteren en de negatieve impact van de coronacrisis te beperken vindt u hier:
'AV-productiesector presenteert aanbevelingen en investeringsagenda'


Sprekers Filmpolitieke Werklunch

  • Marleen Slot (producent Viking Film, eigenaar Holy Motion Studio) - Lees hier de keynote speech 'Onafhankelijk produceren, gedeelde verantwoordelijkheid'
  • Paul Rutten (expert creatieve industrie) - Lees hier de keynote speech 'Dynamiek in de AV-sector en de toekomst van lokale productie'
  • Martin Koolhoven (regisseur)
  • Frans van Gestel (producent Topkapi Films, bestuurslid NAPA)
  • Manon van der Hoek (director business en legal affairs Fremantle, voorzitter NCP)
  • Stienette Bosklopper (scenarist, producent Circe Films)
  • Ashar Medina (scenarist)
  • Bastiaan Vinkenburg (adviseur en sectorleider Kunst & Cultuur Berenschot)
Professionals
ga terug

Partners

NPO Vm Nfs diap 1 5xLogo volkskrantVL LOGO LIGGEND COMPLEET 2021 diapLogo NFFLogo DioraphteFonds 21 Logo WIT 01