Juryrapporten Gouden Kalveren 2017

 
Beste Televisiedrama
 

De Zaak Menten van Tim Oliehoek

In deze driedelige dramaserie over het waargebeurde verhaal van Hans Knoop en zijn jacht op oorlogsmisdadiger Pieter Menten, lopen heden en verleden op vernuftige wijze door elkaar heen. Met bescheiden middelen is historisch archiefmateriaal ingenieus verweven met fictieve scènes. Dit levert intrigerend televisiedrama op dat nergens aan effectbejag doet, terwijl zoiets gezien het onderwerp op de loer ligt. Uit het geheel spreekt integriteit en beheersing op alle vlakken: het scenario is efficiënt, de cameravoering narratief, de montage strak, de cast sterk, het spel over de hele linie zeer overtuigend. Tim Oliehoek overtreft zichzelf, hij stuwt zijn acteurs en crew op tot grote hoogte en weet met een goed en relevant verhaal - zonder zich van pathetiek te bedienen - een breed televisiepubliek te raken.

One Night Stand XII – Jungle van Hetty de Kruijf

Een prachtig origineel verhaal over vluchtelingenproblematiek in overtuigende grijstinten. Als de jury maar één woord had mogen gebruiken om dit sterke televisiedrama te kenschetsen dan was het: liefde. In alle facetten is de betrokkenheid van de makers bij het verhaal en personages voelbaar. Jungle begint klein en intermenselijk, maar weet al gauw een groot mondiaal vraagstuk genuanceerd, ontroerend en bij vlagen zelfs met humor weer te geven. Geen grootse gebaren, maar alles met een scherp oog voor detail en serieuze kennis van zaken. De jury heeft veel pogingen gezien om het huidige tijdsbeeld te duiden. Jungle steekt daar met kop en schouders bovenuit. Hetty de Kruijf weet precies wat ze wil vertellen en neemt haar kijker volkomen serieus. Het prachtige, emotioneel gedreven camerawerk en de overtuigende art direction komen volledig tot hun recht. Een zeer geslaagd ‘cross-over’ drama, waarin lichtheid altijd door de zwaarte heen blijft schemeren. Al met al een fijngevoelig pareltje.

Hollands Hoop 2 van Dana Nechushtan

Bij een tweede seizoen van een serie ligt het op de loer om in herhaling te vervallen. Dat is hier zeker niet het geval. De kijker wordt meteen in het magisch realistische verhaal gezogen door de nieuwe premisse: gaat het een Hollandse maffiabaas lukken om volgens het poldermodel een criminele organisatie te leiden? Dit originele en geestige uitgangspunt geeft een extra laag aan het plot, vormt een spannend en uitdagend startpunt voor een nieuwe reeks en maakt Hollands Hoop 2 wederom tot een onderscheidende serie. De wereld die met aandacht en ambitie neergezet wordt, treedt buiten de gebaande paden en geeft een iconisch beeld van het Groningse platteland. Het openingsbeeld van de brandende man in het maïsveld blijft hangen en smaakt naar meer. Het is voelbaar dat de lange samenwerking van de makers veel meer is dan de som der delen.


Beste Acteur Televisiedrama

Guy Clemens in De Zaak Menten

Deze acteur imponeert met zijn ingehouden en gelaagde spel, dat naadloos aansluit bij het tijdsbeeld van de serie. Hij weet op knappe wijze te transformeren tot een geloofwaardige Hans Knoop en tegelijkertijd het personage met al zijn emoties, driften en verlangens naar zijn eigen hand te zetten. Dat levert een spannende, intelligente en sympathieke invulling van de rol op. Keer op keer wordt Hans Knoop in de serie gedwarsboomd, maar nergens ervaar je hem als een drammer, altijd blijven zijn oprechte drijfveren voelbaar en dat is naast aan een sterk scenario en knappe regie zeker ook te danken aan de eigenzinnige, zeer sterke acteerprestatie van Guy Clemens. Hij trekt de kijker volledig mee het verhaal in en ondanks zijn rationele en ingehouden benadering is de opbouwende frustratie van Knoop volkomen geloofwaardig. Het zorgt er voor dat je deze serie op het puntje van je stoel wilt uitkijken.

Majd Mardo en George Tobal in Jungle

De jury is onder de indruk van deze twee acteurs die de hoofdpersonages van het televisiedrama Jungle op onnavolgbare wijze tot leven hebben gebracht. Kiezen tussen de beide mannen is onmogelijk, juist het samenspel tussen de totaal verschillende karakters is overrompelend en ijzersterk. Vandaar deze gedeelde nominatie. Zonder enige opsmuk of pretentie weten deze jonge acteurs ons van het begin tot het eind te boeien en recht in het hart te raken. De noodzaak in hun spel is continu voelbaar, ondanks de zware thematiek spat het spelplezier er vanaf en ze gunnen elkaar de ruimte. Hun dynamiek is in elke scene voelbaar en ze bedienen zich van een breed pallet, waarop gelukkig ook humor rijkelijk vertegenwoordigd is. Ze doorgronden de materie, en kunnen uiteindelijk met niet meer dan een oogopslag een wereld aan backstory oproepen. Dat maakt hun spel magnetiserend en verrassend. Acteurs waar je onmogelijk niet van kunt houden en waar we hopelijk nog veel van gaan zien.

Waldemar Torenstra in Vechtershart 2

Met volledige overgave stort deze acteur zich op zijn rol en transformeert hij tot een testosteronbom met een klein hartje. Een rol waar de jury meteen van onder de indruk was. Waldemar Torenstra weet zijn imago van vriendelijke vlotte jongen af te schudden en werpt daarmee een fris nieuw licht op het fenomeen typecasting. De donkere laag van zijn personage geeft hij zeer overtuigend vorm maar ook de kwetsbaarheid en lichte tonen vergeet hij niet. De spierbundels worden veel meer dan een uiterlijke verschijningsvorm, op knappe wijze weet Waldemar Torenstra zijn grote lijf in te zetten in zijn non-verbale spel. Ook zijn betrokkenheid bij de ontstaansgeschiedenis van de serie verdient lof. De eigenheid, zeggingskracht en de toegankelijkheid voor een breed publiek van deze mooie serie kunnen zeker ook op zijn conto geschreven worden. Een prestatie van formaat.


Beste Actrice Televisiedrama

Lies Visschedijk in Soof: een nieuw begin

Na het enorme succes van Soof de film, kwam daar Soof 2 en nu zelfs een serie. Lies heeft van haar personage een iconische rol gemaakt. Dat is mede te danken aan haar ongegeneerde spelplezier, eigenheid en lichte ontwapenende speelstijl. Haar timing is razendknap. Haar spel bij vlagen schaamteloos. Er zijn maar weinig acteurs die lichtheid weten te combineren met een diepgang die de kijker intens raakt.  Lies Visschedijk kan dat als geen ander. Het gebeurt helaas te weinig dat een actrice in ons land de kans krijgt om een rol binnen een sequel uit te bouwen. Die kans kreeg Lies Visschedijk wel en ze heeft het met verve gedaan. De Bridget Jones van de lage landen. 

Hadewych Minis in Hollands Hoop 2

In het tweede seizoen van de drama-misdaadserie Hollands Hoop, krijgt het personage Liesbeth Kooistra gespeeld door Hadewych Minis een groter aandeel. Haar acteerprestatie maakt indruk op de jury. Deze actrice roept met haar beheerste spel een hele eigen wereld op. Verdriet, eenzaamheid en gevaar schemeren door haar subtiele, geraffineerde spel heen. Haar karakter intrigeert en Hadewych Minis weet op indrukwekkende wijze een mysterie op te roepen. Vanaf het moment dat ze in beeld verschijnt, kijk je niet meer naar een actrice die een personage speelt, je kijkt naar Liesbeth Kooistra. Het hele karakter, inclusief Gronings accent, is volkomen geloofwaardig, maar blijft ook volledig in balans met haar umwelt die beslist bigger than life is. Een knappe prestatie.

Abbey Hoes in Petticoat

Met ontwapenend plezier maar met beide benen op de grond, beweegt Abbey Hoes zich door de sterke nostalgische serie Petticoat. Haar zang overtuigt en vormt een organisch geheel met haar spel. Ogenschijnlijk moeiteloos weet deze actrice een diepere laag aan haar rol te geven, terwijl het personage Pattie in dit heldere scenario die gelaagdheid niet eens nodig lijkt te hebben. Toch is het fijn: Abbey Hoes geeft het ambitieuze meisje uit de provincie wat scherpe kantjes. Ze is niet bang voor de zwaarte en weet de onderliggende geldingsdrang en het verzet tegen de vaste patronen voelbaar te maken. Petticoat wordt mede door haar sterke performance meer dan een sprookje, het wordt een pleidooi voor alle sterke vrouwen om je eigen weg te volgen. De serie dicteert een heel strak tijdskader maar Abbey Hoes weet dit kader te overstijgen: haar spel is tijdloos en van het begin tot het eind is het een feest om naar haar te kijken.


Beste Korte Film

 

Polska Warrior van Camiel Schouwenaar

Deze animatiefilm is echt een feest om naar te kijken. De vormgeving is prachtig, met zeer veel oog voor detail, vol beelden die je niet snel vergeet. Op liefdevolle wijze weten de makers een heel eigen wereld op te roepen. Een wereld die bevolkt wordt door een zeer divers tableau van karakters. In Polska Warrior wordt een Pools arbeidersmilieu moeiteloos gecombineerd met de thema’s zwemles en de gesloten game-wereld. Op onnavolgbare wijze wordt dit verhaal toegankelijk voor iedereen. Een aanrader voor kinderen, maar zeker ook voor volwassenen. Een aanstekelijke film vol emotie en relativering en een overtuigende proeve van vakmanschap.

Sand van Arjan Brentjes

In de korte animatiefilm Sand wordt in vijf minuten met strakke hand een verhaal   verteld met zeer grote zeggingskracht. Dat vindt de jury ongelooflijk knap. Deze film ontstijgt de gimmick, binnen de efficiënte en uitgekiende vorm is er naast humor en relativering ruimte voor poëzie. Het pareltje verrast in alle opzichten en vertelt in al zijn eenvoud een groot en universeel verhaal. Zonder pretentieus te zijn legt het spot on de vinger op de tijdgeest. Scenario, regie, productie en muziek zijn in handen van Arjan Brentjes. Alle lof voor hem. Hij weet wat hij doet en overtuigt met dit originele en doordachte werk.

Weeën van Nils Vleugels

Deze korte film biedt qua vormgeving een heel eigen en consistente wereld. En een enorm geestige hoofdrolspeler waarmee de jury zich moeiteloos kon identificeren. Het point of view van een man op een aanstaande bevalling is origineel gekozen. De korte film begint realistisch maar werkt toe naar de koortsdromen van het hoofdpersonage. Dit is overtuigend gelukt, mede dankzij het sterke camerawerk. De humor komt vanuit de situatie en voelt nooit opgelegd of gezocht. Weeën maakt op een subtiele en doordachte manier de angsten van een aanstaande vader voelbaar en laat ons - ook nadat de baby geboren is - achter met een onheilspellend gevoel.

 

 
Beste Korte Documentaire


a.sy.lum van Jaap van Heusden en Jefta Varwijk
 
De makers volgen in deze korte film het hoofdpersonage in zijn gang naar de zoveelste psychiatrische inrichting. De bijzondere openingsbeelden beloven een uitgesproken visuele stijl die de makers meer dan waarmaken. In combinatie met het indringende sounddesign kom je hierdoor al snel in het verwarde hoofd van de hoofdpersoon terecht. Een zwaar onderwerp wordt met milde humor neergezet waardoor er sympathie en begrip voor zijn situatie ontstaat. De montage is origineel en laat op een sympathieke manier ruimte aan de rol van de makers in deze precaire omgeving.
 
Snelwegkerk van Elsbeth Fraanje
 
Het is regisseur Elsbeth Fraanje in deze vervreemdende film gelukt het onderwerp, kerken langs de Autobahn in Duitsland, naar een hoger plan te tillen. Ook hier is de visuele stijl bewust gekozen waardoor het onderliggende onderwerp indringender overkomt. Twee kibbelende vrouwtjes, die één van de kerken schoonhouden, zorgen voor een lichte toets. De andere karakters, die allemaal met regelmaat de snelwegkerken bezoeken, zijn mooi en mysterieus. Door een uitgekiende montage worden hun verhaallijnen steeds verder onthuld en dringen we steeds dieper hun levens binnen tot we zelfs getuige zijn van de meest persoonlijke ontboezemingen van echtlieden in crisis. De snelwegkerken en de Autobahn zijn door een zorgvuldig sounddesign steeds aanwezig.
 
De jacht op mijn vader van Gülsah Dogan 

In deze film reist schrijfster Karin Amatmoekrim naar Suriname om haar vader te leren kennen. Ze heeft hem pas ontmoet toen ze al volwassen was en schrijft een boek over hem. De vader is een bekende figuur in Suriname en vele mythische verhalen doen over hem de ronde, maar wie is hij werkelijk? De onvermijdelijke confrontatie tussen hen is impliciet. Uiteindelijk overstijgt de vader-dochterband de culturele verschillen tussen hen en krijgen ze inzicht in elkaars keuzes. Alle disciplines, van scenario, camerawerk tot montage en sounddesign zijn zeer vakbekwaam uitgevoerd. Het spanningsveld tussen vader en dochter is zorgvuldig opgebouwd, wat maakt dat je tot het einde geboeid blijft kijken naar twee bijzondere mensen die moeite doen elkaar te zoeken en te vinden.
 
 
Beste Interactive
 

 
Horizon Zero Dawn van Hermen Hulst (Guerrilla Games)

Horizon Zero Dawn vertelt het verhaal van de jonge jager Aloy, die op zoek gaat naar haar lotsbestemming In een tijdperk waarin machines vrij rondlopen en de mensheid niet langer boven aan de voedselketen staat. Hermen Hulst is er met zijn studio Guerrilla Games in geslaagd om met deze ‘action role player game’ op creatieve wijze de belangrijkste elementen van een game naar een zeer hoog niveau te tillen.  De geavanceerde gameplay geeft de speler een ongekende interactieve ervaring in een sterk verteld verhaal, dat zich afspeelt in een prachtig vormgegeven post-acapolyptische wereld.
 
Hidden Folks van Adriaan de Jongh en Sylvain Tegroeg

Hidden Folks is een vrolijk handgetekend, interactief, zwart wit, miniatuur zoekspel waarin je tentflappen opent en krokodillen zit te porren op zoek naar je opgegeven doelwit. Het spel heeft geen tijdslimiet en geen punten; het plezier zit in het verkennen van de gebieden op zoek naar poppetjes en objecten, die zich elk in een verhaal bevinden. Verhalen die door te klikken op de werelden tot z’n recht komen waarbij grappige en effectieve geluidjes je handelingen begeleiden. Adriaan de Jongh en Sylvain Tegroeg leveren met Hidden Folks een verslavend meesterwerkje af met een geheel eigen handschrift in gamedesign.  
 
Ashes to Ashes van Submarine Channel

Dit is een surrealistische tragikomedie in virtual reality over een slecht functionerend gezin dat de laatste wens van hun pas gestorven grootvader moet uitvoeren. Gezien door de ‘ogen’ van de overledene – de urn met zijn as – volgt het publiek een stel bizarre familierelaties met ruzies die elk moment kunnen escaleren. Als onderdeel van deze avontuurlijke zoektocht zijn drie regisseurs met een verschillende achtergrond uitgenodigd om de krachten te bundelen en hun visie op VR-storytelling te verbeelden. Submarine Channel zet met Ashes to Ashes een fascinerend visueel onderzoek neer naar de potentie van VR-storytelling.