Forum van de Regisseurs | In My Absence

De Forum-samenstellers over hun keuze voor het Virtual Reality-werk In My Absence:

Wat gebeurt er in die split second tussen nog bij bewustzijn zijn en wegvallen bij kinderen en jongvolwassenen die last hebben van absence-epilepsie? Het lijkt alsof ze voor zich uit zitten te dromen, maar feitelijk zijn ze even buiten bewustzijn. Degenen die onder woorden kunnen brengen wat ze in dat tijdloze moment zien of meemaken hebben het vaak over het gevoel overspoeld te worden door het niets, maar kort daarvoor zien ze heel concrete beelden, die voor hen vaak angstaanjagend zijn, en voor een buitenstaander associaties oproepen met archetypische totembeelden uit de hele wereldgeschiedenis. De meeste kinderen groeien hier na verloop van tijd vanzelf overheen. Wat blijft is een herinnering, een gevoel van onbehagen, maar ook de indruk aan iets te raken wat groter was dan je eigen ervaring, een inzicht.

Filmmaker/kunstenaar Maartje Nevejan had als kind zelf last van deze absences, waarin ze werd achtervolgd door Angie Dickinson uit de tv-serie Police Woman (in Nederland in de jaren zeventig uitgezonden als Pepper). Maar tegenover het zwart waarin al die ervaringen eindigen, herinnert ze zich ook de schittering van het zilveren licht waarmee de absences begonnen. En soms vraagt ze zich af of ze die stiekem niet mist.

In de documentaire Ik ben er even niet onderneemt ze een zoektocht naar de verschillende absence-ervaringen van kinderen, en de manier waarop kunst een beeld kan vinden voor dat zwart. Het bijbehorende Virtual Reality-werk In My Absence, dat ze samen met Niki Smit maakte, werd geselecteerd voor het Forum van de Regisseurs. In plaats van een gebeurtenis op te roepen, of (na) te vertellen, maakt het van de toeschouwer een ‘actor’ die drie van die absence-ervaringen kan ondergaan. In eenvoudige zwart-wit beelden en innovatieve animaties word je langzaam ondergedompeld in een ander bewustzijn. Opmerkelijk daarbij is dat wat in de film nog als angstaanjagend wordt omschreven, in de VR-wereld niet op de schrik speelt, maar eerder empathie oproept, en het gevoel heel even door de deuren van de waarneming te zijn gegaan.