Forum van de Regisseurs | Eight

De Forum-samenstellers over hun keuze voor het Virtual Reality-werk Eight:

Na Sunken Garden, de eerste 3D-opera, en The Book of Sand, de eerste interactieve digitale liederencyclus, heeft Michel van der Aa met Eight, dat afgelopen zomer in wereldpremière ging op het Holland Festival, het eerste ‘interactieve audiovisuele Virtual Reality-poëem’ gemaakt.

Gedurende vijftien minuten loop je via nauwe gangen naar adembenemende imaginaire landschappen en weidse vergezichten, ontworpen door Theun Mosk: een panoramische blik vanaf een hoge rots over een bosrijk landschap, een houten vloer tot in de oneindigheid.

Onderweg ontmoet de kijker/luisteraar/belever/meemaker een oude vrouw (Vakil Eelman) die je meeneemt haar leven in, terug in de tijd, door een schijnbaar oneindig gangenstelsel. Op een gegeven moment gaat ze een bocht om en verandert ze in een jongere versie van zichzelf: de Australische sopraan Kate Miller-Heidke, Van der Aa’s muze, die eerder te zien was in zowel The Book of Sand als Sunken Garden. Weer wat later verandert ze in een achtjarige versie van zichzelf. Het ‘verhaal’ eindigt op het punt in de ruimte waar het begon; we beginnen bij de dood en eindigen bij de geboorte. Eight als symbool van de oneindigheid.

Behalve Miller-Heidke is het Nederlands Kamerkoor te horen; de stuwende soundtrack is aangevuld met vreemde, elektronische muziek die Van der Aa op zijn analoge synthesizer vervaardigde. De gezongen tekst, die leunt op prikkelende onmogelijkheden, stelde hij samen uit werk van Borges, Lorca, Pessoa, Tarkovski en Whitman. Hier en daar zijn ook nog elementen uit eerder werk van Van der Aa te herkennen. Het maakt Eight tot droomachtig muziektheater in Virtual Reality waarbij je ogen én oren tekortkomt.