do 20 feb 2020

De eerste blockbuster in verticale indeling

Wat als films langer en dunner waren? Dat is de vraag die Russische regisseur Timur Bekmambetov zichzelf stelde, terwijl hij de “eerste blockbuster in verticale indeling” ontwikkelde. De film genaamd V2. ESCAPE FROM HELL wordt volledig gefilmd en uitgebracht in verticale modus, in plaats van het horizontale formaat waaraan bioscoopbezoekers gewend zijn.

V2. ESCAPE FROM HELL is gebaseerd op het waargebeurde verhaal van een Sovjet piloot die een ontsnapping leidde uit een naziconcentratiekamp tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hoewel het werk ontworpen is om te bekijken op telefoons, zal het ook worden vertoond in bioscopen in 2021. De vraag is nog wel hoe de film precies vertoond gaat worden op het filmscherm: precies hoe het was opgenomen (verticaal, met twee zwarte vlakken naast het scherm)? Of toch aangepast aan het scherm? Of liggen de bezoekers gewoon op hun zij?

Blockbusters in portretmodus zijn slechts het nieuwste voorbeeld van hoe onze technologische gewoonten de al lang bestaande paradigma’s van entertainment veranderen – vooral als het gaat om het consumeren van video. Voorbeelden zijn Quibi en Netflix. Quibi maakt de video inhoud specifiek voor mobiele telefoons die verticaal of horizontaal bekeken kunnen worden (soms beide in een aflevering van 10 minuten). Netflix experimenteert met shows die kijkers naar eigen smaak kunnen manipuleren. Daarnaast worden er veel verticale apps ontwikkeld, zoals Tik Tok, Instagram en Snapchat. Er bestaan zelfs filmmakers zoals Steven Soderbergh die gebruik maken van alleen de iPhone camera. Hoewel verticaal filmen steeds normaler wordt, is dit de eerste mainstream speelfilm die is opgenomen en uitgebracht in portretformaat.

De traditionele manier om films horizontaal te bekijken, is niet alleen doordrenkt met geschiedenis (het is geworteld in de dimensies van theaterpodia, die dateren uit de Italiaanse Renaissance), maar ook in de biologie. Breedbeeld komt vrij dicht in de buurt van hoe mensen de wereld voor zich zien.

Het was niet zo lang geleden dat verticale video en films kijken op telefoons helemaal als taboe werd beschouwd. In een video die in 2017 viral ging, betreurde regisseur David Lynch de groeiende populariteit van de praktijk. De bekende filmcriticus Anne Billson maakte eens een grapje dat mensen die films kijken op telefoons ‘moeten worden neergeschoten’.

Maar de alomtegenwoordigheid van telefoons – en vervolgens van verticale videoweergave – dwingt filmmakers om manieren te bedenken om inhoud te maken die past bij hoe consumenten de technologie gebruiken. Studies tonen aan dat we onze telefoons 94% van de tijd verticaal houden, en dat video’s die verticaal worden bekeken een hogere voltooiingsgraad hebben dan video’s die horizontaal worden bekeken.

Het is dus logisch dat mobiele apps veel van hun video-inhoud zouden richten op verticale weergave. Een theatrale film uitgebracht in verticale formaten is een heel ander dier. Timur Bekmambetov’s V2. ESCAPE FROM HELL speelt zich af in de Tweede Wereldoorlog. Maar door het effect van de meeste verticale video is dat het lijkt alsof iemand het met zijn telefoon heeft gefilmd – een apparaat dat toen nog niet bestond.