Be Dramatic, be very Dramatic!

De vierde editie van Be Dramatic! had wederom als doel het analyseren van de productietrajecten van twee nog niet vertoonde grote dramaseries. Gespreksleidster Marie Barracco van de Franse denktank en het festival Série Serie sprak met de creatieve teams achter de Nederlandse serie Flying Dutchmen en de verwachte Britse thrillerserie Informer, voordat ze vragen afvuurde op het nieuwe Head of Scripted EMEA bij EndemolShine, Lars Blomgren.

Door Nick Cunningham

Flying Dutchmen
De serie Flying Dutchmen van Topkapi speelt zich af tussen de twee wereldoorlogen en vertelt over de turbulente relatie tussen KLM-oprichter Albert Plesman en luchtvaartpionier Anthony Fokker. De serie van 8 x 50 minuten zal geregisseerd worden door Joram Lürsen en geproduceerd door Idse Grotenhuis van Topkapi. De twee werden op het podium vergezeld door schrijver Thomas van der Ree en visual effects-supervisor Dennis Kleyn. Grotenhuis bevestigde dat het budget van €7 miljoen voor 95% compleet is, met financiering van de NPO, mediabedrijf Global Screen, privéinvesteringen en het Netherlands Production Incentive. De AVROTROS is de betrokken Nederlandse omroep. De draaiperiode staat gepland voor de zomer van 2019 in Hongarije (60%) en Nederland (40%).

Schrijver Van der Ree vertelt dat hij op het idee van Topkapi voor een film over Plesman reageerde door erop aan te dringen dat het personage van Fokker erbij betrokken zou worden. Toen hij research deed om te kijken of er voldoende materiaal was om zijn voorstel te steunen, was hij aangenaam verrast. “Er was bijna te veel. Die twee mannen hebben ruim twintig jaar met elkaar te maken gehad. Er was veel strijd en er waren veel emotionele, dramatische omstandigheden in hun beider leven en onderling, wat de perfecte spanningsboog bood voor een serie.”

Producent Grotenhuis vulde aan: “Wat me vooral aantrekt in het verhaal is dat het puur drama is, want die twee mannen waren totaal verschillend. Plesman was een idealist die vond dat er na de Eerste Wereldoorlog nooit meer oorlog zou moeten komen, en die geloofde dat de burgerluchtvaart werelden zou kunnen verbinden, dus hij was idealistisch en een visionair. Fokker was een opportunist die altijd bezig was vliegtuigen te verkopen. Tijdens de oorlog verkocht hij veel toestellen aan de Duitsers, maar zodra het Verdrag van Versailles ondertekend was, smokkelde hij ze terug naar Nederland om ze aan de KLM te verkopen voor de civiele luchtvaart.”

Een goot deel van het gesprek ging over de geavanceerde VFX die nodig zijn om het verhaal te vertellen en hoe, met een deadline begin 2020, de postproductie iedereen evenzeer bezighoudt als de draaischema’s. “De eerste uitdaging is om het verhaal, het scenario, op te delen in behapbare segmenten, bepalen wat we moeten maken, wat de vormgeving wordt, kijken wat we kunnen doen qua visual effects en hoe we de verschillende expertises kunnen combineren voor een optimale samenwerking,” verduidelijkte special effects-expert Kleyn.

Informer
De op primetime bij de BBC uit te zenden thriller Informer (VK), geproduceerd door Julian Stevens van Neal Street Productions, was hierna aan de beurt. Ook aanwezig in Utrecht waren Rachel Glaister van all3media enhoofdrolspeler Nabhaan Rizwan. De serie vertelt het verhaal van een jongeman die door de contraterrorisme-eenheid van de Britse politie gedwongen wordt informant voor hen te worden.
Het scenario is van de hand van nieuwkomers Rory Haines en Sohrab Noshirvani, die intensief research deden voordat ze het project pitchten bij de BBC, die onmiddellijk opdracht gaven voor een script. “Het is niet gebruikelijk, maar het komt steeds vaker voor [dat jonge schrijvers een opdracht krijgen],” zei producent Stevens. “Het is een vaak gehoorde uitspraak dat het aankomt op de kracht van de tekst, maar dat is echt zo, en Rory en Sohrab zijn zeer getalenteerde schrijvers. Het eerste script was op eigen initiatief geschreven. Ze hadden een geweldig treatment. Het zijn ongelooflijke genre- en filmkenners, dus tijdens de gesprekken konden ze hun visie zelfverzekerd overbrengen, en ik denk – zeker vanuit de BBC gezien – dat een goed idee een goed idee blijft.”

Glaister van all3media vulde aan: “Het had iets waardoor het zich onderscheidde, qua toon en ambitie. Wij komen er altijd al in een vroeg stadium bij voor de financiering en om de productie mogelijk te maken, en dan doen we een stapje opzij om de getalenteerde mensen hun getalenteerde dingen te laten doen, maar het beviel ons enorm dat deze productie heel erg over mensen ging. We namen de personages mee naar huis, en we zagen hoe ze liefhadden en pijn leden. We konden met de hand op het hart voorspellen dat je je echt betrokken zou gaan voelen bij die mensen.”

Acteur Rizwan hoefde niet lang te wachten op een grote rol nadat hij in mei 2017 een agent toegewezen had gekregen. Hij sleepte de hoofdrol in Informer in augustus daarop in de wacht (hoewel hij moet bekennen dat de drie weken die hij moest wachten tussen de laatste auditie en het goede nieuws zeer zenuwslopend waren). “Als acteur krijg je constant scripts. Sommige snap je niet helemaal, en sommige zijn een beetje cliché, maar af en toe lees je er een paar die een snaar raken en erg sterk zijn, en als acteur zet je je dan meer in om ze tegemoet te komen en stop je er graag energie in. Dat was wat me van meet af aan aansprak.”

Daarna beschreef Glaister haar verwachtingen voor de internationale vertoning van Informer. “Het was onder andere onze taak om het drama te profileren en om de ‘denkende klasse’ (het ‘awareness-model’) te laten weten dat het programma bestaat, ze laten weten dat erover gepraat zou moeten worden. En dan de omroep een duwtje te geven zodat ze de juiste plek en de juiste tijd ervoor zouden zoeken, op het juiste moment. Dus we verwachten niet dat iedereen het meteen zal uitzenden – ze moeten het juiste moment afwachten.”

Gespreksleidster Marie Barracco van Série Serie vatte de panelgesprekken samen: “Wat interessant is is dat hier vrijwel complete creatieve teams praten over hun werkwijze. Elke serie [gebruikt] weer een andere aanpak, dus alle aanwezigen kunnen iets opsteken van de mensen op het podium.
“Bij Informer is de serie klaar, het hele creatieve proces zit erop, en het team van Flying Dutchmen, dat momenteel in de ontwikkelingsfase zit, heeft een ander perspectief en is nog op zoek naar antwoorden. Het was dus erg belangrijk dat ze hun serie konden voorleggen aan de aanwezige deskundigen.
“VFX is een van de uitdagingen bij Flying Dutchmen, dus het was erg belangrijk om daar tijd aan te wijden tijdens deze discussie en, voor Informer, dat de hoofdrolspeler aanwezig was om te praten over zijn betrokkenheid. En het feit dat de BBC een zeer jong schrijversteam en een jonge acteur dit toevertrouwde was ook erg belangwekkend.”

Lars Blomgren
Tot slot van het evenement sprak de Zweedse producent Lars Blomgren, onlangs benoemd tot Head of Scripted EMEA bij EndemolShine (dat hij omschreef als ‘geen groot schip, eerder een vloot kleine bootjes”) met Barracco over zijn successen tot nu toe en zijn kijk op de huidige staat van de filmindustrie. Vanzelfsprekend ging het gesprek grotendeels over zijn productie van de inmiddels legendarische Zweedse serie The Bridge die, maakte hij duidelijk, “aan alle landen verkocht is, behalve Syrië en Noord- Korea,” voordat hij verschillende internationale versies liet zien van de beroemde openingsscène.

Was The Bridge vanaf het begin een hit? “Ja en nee,” was zijn antwoord. “Omdat ze (het personage Saga) zo vreemd is, schrok het kijkers enigszins af. Dus de kijkcijfers daalden bij aflevering twee, maar daarna zagen we ze weer stijgen. De mensen praatten over het programma en [mensen die het gemist hadden] moesten het zien, dus bij de derde aflevering waren de kijkcijfers geweldig, en toen explodeerde het. Het kostte even om de kijkers ervan te overtuigen dat ze niet alleen een zonderling was.”
Blomgren vertelde dat hij vastbesloten was om de eerste serie een ‘filmesthetisch’ bevredigend einde te geven, maar de geest was uit de fles en toen waren (uiterst succesvolle) vervolgseries van The Bridge onvermijdelijk. Vreemd genoeg nam het budget maar met 10% toe voor elke nieuwe serie, wat vooral kwam door gestegen acteurshonoraria, omdat de sterren steeds gewilder werden. Vervolgens beschreef hij in hoeverre The Bridge met zijn ondertitels in het Verenigd Koninkrijk tot een “social media-black-out’’ leidde, omdat het ‘tweede scherm’ (tweeten terwijl je zit te kijken) daar zo’n enorme rage is.
Verder benadrukte hij de verantwoordelijkheid van producenten en seriemakers om genuanceerde, intelligente en integere series af te leveren, ook in het misdaadgenre. “Dat genre [misdaad] pak je aan als familiedrama op steroïden. Je dringt binnen in het leven van families [met hun] crises en verlies en woede en wraakzucht… het is gewoon een andere laag, en een geschikt podium om belangrijke verhalen te vertellen.”
Maar contentproviders zijn werkzaam in een verschuivend landschap, benadrukte hij: “Het is interessant gezien de huidige toestand in de wereld, want een paar jaar geleden wilden alle zendgemachtigden dystopische verhalen, met name SF-dystopieën, en dan komt Trump en nu willen we opeens ‘La La Land’. Die veranderingen gaan erg snel en het probleem voor ons is dat het maken van een programma inclusief scenario meer tijd in beslag neemt dan de maatschappelijke veranderingen, dus het is een ingewikkeld spel dat we proberen te spelen.”

Blomgren werd gevraagd naar de huidige staat van niet-Engelstalig drama en de vooruitzichten ervan op de markt. “Het korte antwoord is dat het beter gaat dan ooit. De uitdaging is dat alles wat zich buiten het oorspronkelijke land afspeelt, de duurdere producties, zo duur is als in dat land gebruikelijk is voor wat betreft de ontwikkelingsperiode… en dat is ook het niveau waarop de OTT’s (online contentproviders) erbij komen. Als ze naar Nederland gaan, werken ze met een veel hoger budget dan wat normaal is in Nederland. De opgave [voor niet-OTT’s] is om genoeg ontwikkelingstijd en budget te hebben om ook internationaal aan te slaan.”
“Ik vind het erg goed dat het in Europa gebruikelijk is om er in een zeer vroeg stadium een omroep bij te betrekken,” zei Blomgren tegen het einde van het gesprek. “Dat vinden de Amerikanen vreselijk, want die willen een idee uitwerken en er daarna de boer mee op, zodat partijen kunnen bieden, waarna je een compleet pakket krijgt inclusief de juiste acteurs.
“Ik denk dat onze Europese aanpak zal blijven bestaan… en dat de Amerikanen geleidelijk zullen begrijpen hoe wij denken (en vice versa), maar ik denk dat onze oude ontwikkelingstraditie nog lang zal meegaan.”