De staat van ontkenning

Voor de laatste parlementsverkiezingen eiste PvdA-leider Bos een onderzoek naar de Nederlandse participatie in de Irak-oorlog. Toen de PvdA in het kabinet kwam, verviel die eis. Welk mechanisme ligt hieraan ten grondslag? In het documentaire-essay belichten getuigen en deskundigen drie casussen uit de recente Nederlandse geschiedenis: de jodenvernietiging onder de Duitse bezetting, de koloniale oorlog in Nederlands-Indië en de rol van Dutchbat bij de massamoord van Srebrenica. Opmerkelijk is het spel met taal. Najaar 1942 sprak koningin Wilhelmina op radio Oranje van 'het stelselmatig uitroeien van onze Joodsche landgenoten' maar na de Tweede Wereldoorlog bleek niemand hiervan enig benul gehad te hebben. Toen kort daarop Nederlandse militairen talloze Indonesiërs over de kling joegen, heetten dit 'politionele acties'. In Srebrenica werd het woord 'evacuatie' verkozen boven 'deportatie'. Op elke ramp volgt een uitgebreid onderzoek, dat veilig in een la verdwijnt. Zo laten we onze grote ontsporingen uit het collectieve geweten verdwijnen.