Op 24 september 1981 opende de Utrechtse filmregisseur en bioscoopexploitant Jos Stelling in de grote zaal van ’t Hoogt de eerste editie van de Nederlandse Filmdagen, het festival van de Nederlandse film dat nu als Nederlands Film Festival door het leven gaat. Stelling zette het festival op met een groot aantal mensen uit de Utrechtse en de Nederlandse filmwereld, met de bedoeling de Nederlandse filmers bij elkaar te brengen, de Nederlandse films onder de aandacht van een groot publiek te brengen en te discussiëren over de vraag hoe de filmsituatie verbeterd kon worden.
Het eerste festival opende met de vertoning van HET MEISJE MET HET RODE HAAR van Ben Verbong en sloot een week later af met de première van TWEE VORSTINNEN EN EEN VORST van Otto Jongerius. Tijdens die slotavond werd voor het eerst de Grote Prijs van de Nederlandse Film uitgereikt, beter bekend als het Gouden Kalf, toegekend door een onafhankelijke jury. Het beeldje werd vervaardigd door de Utrechtse kunstenaar Theo Mackaay.
Tussen de openingsfilm en de slotfilm vertoonde het festival een overzicht van de Nederlandse films die dat jaar waren geproduceerd en een groot aantal films in verschillende retrospectieven. Daarnaast waren er discussies, seminars en presentaties, waarvan sommige werden uitgezonden op radio of televisie.
Het festival was een succes en zou een vaste plek in de Nederlandse filmwereld krijgen. Al snel bleken de zalen van ’t Hoogt te klein en werden ook de Wolff-theaters Camera/Studio of City/Movies bij het festival betrokken, later ook de Rembrandt Bioscoop, het Louis Hartlooper Complex en de Utrechtse Stadsschouwburg.
De eerste editie van de Nederlandse Filmdagen trok 8000 bezoekers. In 2009 waren er tijdens het evenement – dat in 1993 is omgedoopt tot Nederlands Film Festival – 151.214 bezoekers, die in dertien zalen films zagen en in het centrale Festivalpaviljoen en in vele andere gelegenheden gesprekken voerden, lezingen bijwoonden en filmmakers ontmoetten. Het festival vertoonde in 2009 ruim 400 lange en korte films, waarvan er 106 in première gingen.
Sinds 2006 kent het festival ook een online editie, waar recente korte films zijn te zien. In 2009 bezochten bijna 1,9 miljoen filmliefhebbers de films van het Nederlands Online Film Festival (NOFF) of bekeken de reportages, trailers en interviews op de festival website www.filmfestival.nl.